Khi Nào Con Người Có Thể Nhìn Thấy Cực Quang?

Cực quang là một trong những hiện tượng thiên nhiên kỳ thú nhất trên bầu trời. Những dải sáng màu xanh lá, tím, đỏ hoặc hồng chuyển động như những tấm rèm khổng lồ khiến bầu trời ban đêm trở nên vô cùng đặc biệt. Nhưng khi nào con người có thể nhìn thấy cực quang?

Không phải đêm nào cũng có cực quang. Việc quan sát hiện tượng này phụ thuộc vào hoạt động của Mặt Trời, bão địa từ, vị trí địa lý, thời gian trong ngày và điều kiện thời tiết.

Cực quang xuất hiện khi nào?

Cực quang hình thành khi các hạt mang điện từ Mặt Trời bay tới Trái Đất và tương tác với từ trường cùng các khí trong tầng khí quyển.

Khi hoạt động của Mặt Trời mạnh, lượng hạt tích điện phóng ra không gian có thể tăng lên. Nếu những hạt này tương tác đủ mạnh với từ trường Trái Đất, cực quang có thể xuất hiện rõ ràng hơn và đôi khi được nhìn thấy ở những khu vực xa vùng cực.

Vì vậy, thời điểm có khả năng xuất hiện cực quang cao thường liên quan đến những giai đoạn Mặt Trời hoạt động mạnh và xảy ra các cơn bão địa từ.

Cực quang thường xuất hiện vào ban đêm

Mặc dù cực quang có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào khi các điều kiện vật lý phù hợp, con người chỉ có thể quan sát rõ hiện tượng này khi bầu trời đủ tối.

Do đó, ban đêm là thời điểm tốt nhất để nhìn thấy cực quang. Ánh sáng từ Mặt Trời, ánh trăng quá sáng, đèn đường và ánh sáng đô thị đều có thể khiến cực quang trở nên khó quan sát hơn.

Có thể nhìn thấy cực quang ở đâu?

Cực quang thường xuất hiện gần hai cực của Trái Đất. Ở Bắc bán cầu, hiện tượng này được gọi là cực quang phương Bắc (Aurora Borealis).

• Na Uy
• Thụy Điển
• Phần Lan
• Iceland
• Greenland
• Bắc Canada
• Alaska

Ở Nam bán cầu, cực quang được gọi là cực quang phương Nam (Aurora Australis) và có thể quan sát tại những khu vực gần Nam Cực, chẳng hạn như Tasmania và một số vùng phía nam New Zealand.

Khi nào cực quang dễ xuất hiện nhất?

Một trong những yếu tố quan trọng nhất là hoạt động của Mặt Trời. Khi Mặt Trời xảy ra các vụ phun trào mạnh hoặc giải phóng những đám mây plasma lớn, các hạt tích điện có thể hướng về Trái Đất.

Nếu tương tác với từ trường Trái Đất đủ mạnh, chúng có thể tạo ra bão địa từ và làm cực quang trở nên sáng hơn.

Khi bão địa từ mạnh, vùng cực quang có thể mở rộng về phía những vĩ độ thấp hơn. Khi đó, cực quang đôi khi được nhìn thấy ở những nơi vốn hiếm khi xuất hiện hiện tượng này.

Mùa nào thích hợp để ngắm cực quang?

Nếu muốn săn cực quang, người quan sát thường lựa chọn những tháng có đêm dài và bầu trời đủ tối.

Tại Bắc bán cầu, mùa thu và mùa đông thường thuận lợi hơn vì thời gian ban đêm dài. Tuy nhiên, mùa không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng quan sát.

Một đêm mùa đông có thể không nhìn thấy cực quang nếu hoạt động Mặt Trời yếu hoặc trời nhiều mây. Ngược lại, khi có bão địa từ mạnh và bầu trời quang, cực quang có thể xuất hiện rất ấn tượng.

Thời tiết có ảnh hưởng đến việc nhìn thấy cực quang không?

Có. Đây là yếu tố rất quan trọng khi quan sát cực quang.

Ngay cả khi hoạt động địa từ mạnh, mây dày vẫn có thể che khuất hoàn toàn ánh sáng cực quang.

Một đêm lý tưởng để quan sát cực quang thường cần:

• Bầu trời quang hoặc ít mây.
• Ít ánh sáng nhân tạo.
• Trời đủ tối.
• Hoạt động địa từ thuận lợi.
• Địa điểm nằm trong khu vực có khả năng xuất hiện cực quang.

Vì sao nên tránh thành phố khi săn cực quang?

Ánh sáng từ các tòa nhà, biển quảng cáo, đèn đường và phương tiện giao thông tạo ra ô nhiễm ánh sáng, khiến những dải sáng yếu của cực quang khó nhìn thấy.

Một địa điểm ở vùng nông thôn, khu vực núi hoặc nơi cách xa thành phố thường cho điều kiện quan sát tốt hơn.

Cực quang có phải lúc nào cũng màu xanh lá?

Không. Màu xanh lá cây là màu phổ biến và thường dễ nhận thấy nhất, nhưng cực quang cũng có thể xuất hiện với màu đỏ, hồng, tím hoặc xanh lam.

Màu sắc phụ thuộc vào loại khí trong khí quyển và độ cao nơi các hạt năng lượng tương tác với chúng.

Trong những trường hợp cực quang mạnh, nhiều lớp màu có thể xuất hiện cùng lúc, tạo thành những dải ánh sáng khổng lồ chuyển động trên bầu trời.

Có thể dự đoán cực quang không?

Các nhà khoa học có thể theo dõi hoạt động của Mặt Trời, gió Mặt Trời và từ trường Trái Đất để dự báo khả năng xuất hiện cực quang.

Tuy nhiên, không thể đảm bảo chắc chắn rằng bạn sẽ nhìn thấy cực quang tại một địa điểm cụ thể.

Điều kiện có thể thay đổi nhanh chóng. Một khu vực có dự báo thuận lợi nhưng lại nhiều mây, trong khi nơi khác có thể có bầu trời quang và điều kiện quan sát tốt hơn.

Có thể chụp cực quang bằng điện thoại không?

Có. Nhiều điện thoại hiện đại có chế độ chụp đêm hoặc phơi sáng có thể ghi lại cực quang khá rõ.

Để chụp cực quang tốt hơn, bạn nên:

1. Đặt điện thoại hoặc máy ảnh thật ổn định.
2. Sử dụng chế độ chụp đêm hoặc phơi sáng.
3. Hạn chế ánh sáng nhân tạo xung quanh.
4. Chọn nơi có tầm nhìn rộng.
5. Kiên nhẫn chờ những thời điểm cực quang sáng mạnh.

Vậy khi nào con người có thể nhìn thấy cực quang?

Tóm lại, thời điểm lý tưởng để nhìn thấy cực quang là vào ban đêm, tại những khu vực gần cực, khi hoạt động của Mặt Trời và bão địa từ đủ mạnh, đồng thời bầu trời quang và ít ô nhiễm ánh sáng.

Không có một ngày cố định nào trong năm đảm bảo chắc chắn có cực quang. Đây là hiện tượng phụ thuộc vào hoạt động của Mặt Trời và điều kiện địa từ.

Nếu muốn săn cực quang, hãy lựa chọn nơi có vĩ độ cao, theo dõi dự báo cực quang và thời tiết, rời xa ánh sáng thành phố và chuẩn bị sẵn sàng cho những đêm phải chờ đợi. Khi những dải ánh sáng đầu tiên xuất hiện trên bầu trời, bạn sẽ hiểu vì sao cực quang được xem là một trong những cảnh tượng thiên nhiên ngoạn mục nhất hành tinh.